prawo kodeksy

Kodeks (z łac.) - prawn. akt prawny, zawierający logicznie usystematyzowany zbiór przepisów regulujących daną dziedzinę stosunków społecznych. Obecnie kodeksy są wydawane w formie ustaw. "Kodeks" jest tylko nazwą określającą pewną grupę przepisów; istnieją zbiory praw, które w jednych krajach nazywane są kodeksami, a w innych - nie.

Kodeksy obowiązujące w polskim prawie

• prawo materialne:
  • Kodeks rodzinny i opiekuńczy - ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) - reguluje zagadnienia małżeństwa, pokrewieństwa, opieki i kurateli.
  • Kodeks cywilny - ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) - normuje zagadnienia ogólne prawa cywilnego, własność i inne prawa rzeczowe, zobowiązania oraz spadki.
  • Kodeks wykroczeń - ustawa z dnia 20 maja 1971 r. (Dz.U. Nr 12, poz. 114 ze zm.) - reguluje podstawowe zasady odpowiedzialności oraz zasady wymiaru kar i środków karnych za czyny zabronione, nie będące jednak przestępstwami; zawiera katalog większości typowych wykroczeń oraz odpowiednich do nich sankcji.
  • Kodeks pracy - ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) - reguluje prawa i obowiązki objęte stosunkiem pracy w odniesieniu do wszystkich pracowników, bez względu na podstawę prawną ich zatrudnienia (w niektórych przypadkach tylko w zakresie nie uregulowanym przez ustawodawstwo szczególne).
  • Kodeks karny - ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) - reguluje zasady obowiązywania ustawy karnej oraz zasady odpowiedzialności (wina, sprawstwo, podżeganie, pomocnictwo, przygotowanie, usiłowanie, katalog kar i środków karnych oraz zabezpieczających, jak również przepisy dotyczące ich stosowania); zawiera również katalog przestępstw i ustawowe zagrożenia karą.
  • Kodeks karny skarbowy - ustawa z dnia 10 września 1999 r. (Dz.U. Nr 83 poz. 930 ze zm.) - obejmuje prawo karne-skarbowe (sprawy o wykroczenia i przestępstwa skarbowe); jest to pierwsza tego typu kodyfikacja w historii polskiego ustawodawstwa.
  • Kodeks spółek handlowych - ustawa z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) - zawiera regulacje dotyczące spółek handlowych.
  • Kodeks morski - ustawa z dnia 18 września 2001 r. (Dz.U. Nr 138, poz. 1545 ze zm.) - reguluje stosunki prawne związane z żeglugą morską; zawiera przepisy z zakresu prawa cywilnego morskiego, normy kolizyjne oraz podstawowe przepisy administracji morskiej.
  • Kodeks celny - rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. (Dz.Urz. WE L 302 z 19.10.1992, ze zm.).
• procedura:
  • Kodeks postępowania administracyjnego - ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - reguluje postępowanie przed organami administracyjnymi w związku z wydawaniem decyzji administracyjnych oraz zaświadczeń, zaskarżenie decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, jak również rozstrzyganie sporów o właściowść.
  • Kodeks postępowania cywilnego - ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) - reguluje właściowści sądów oraz tryb postępowania przed nimi w sprawach cywilnych.
  • Kodeks postępowania karnego - ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) - reguluje właściowści sądów oraz tryb postępowania przed nimi w sprawach karnych.
  • Kodeks karny wykonawczy - ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) - reguluje zasady i tryb wykonywania kar i środków karnych, aresztu tymczasowego, środków zabezpieczających.
  • Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. (Dz.U. Nr 106, poz. 1148 ze zm.) - reguluje tryb postępowania przed sądami w sprawach o wykroczenia.