Prawo cywilne (łac. ius civile) - gałąź prawa obejmująca zespół norm prawnych regulujących stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi, a także sytuację prawną osób i rzeczy jako podmiotów i przedmiotów stosunków cywilnoprawnych oraz treść stosunków prawnych, na którą składają się uprawnienia i obowiązki podmiotów tych stosunków. Normy prawa cywilnego wyróżniają się spośród innych norm prawnych tym, że reprezentują cywilistyczną metodę regulacji, której podstawami są autonomia i równorzędność podmiotów prawa cywilnego. Podstawową instytucją prawa cywilnego jest, jak wynika z powyższej definicji, stosunek cywilnoprawny.
Mówiąc o autonomii podmiotów stosunku cywilnoprawnego mamy na myśli, że mają swobodę kształtowania własnych praw i obowiązków zgodnie ze swoją wolą. Przez równorzędność podmiotów rozumiemy, że nie występuje między nimi stosunek podporządkowania, czyli jeden nie ma władzy nad drugim (jak w stosunku administracyjnoprawnym). Oczywiście, równorzędności podmiotów prawa cywilnego nie należy rozumieć jako ich faktycznej "równości".
Przy ustalaniu, czy podmioty danego stosunku prawnego mają równorzędną pozycję, należy przeanalizować przede wszystkim okoliczności danego stosunku. Dwa te same podmioty mogą bowiem w jednym stosunku prawnym występować jako podmioty równorzędne, w innym natomiast może istnieć pomiędzy nimi podporządkowanie. Przykład:
Prawo cywilne jest w Polsce prawem stanowionym (od XIX wieku) i skodyfikowanym (od 1965). Podstawowym źródłem prawa cywilnego jest Kodeks cywilny - ustawa z 23 kwietnia 1964, obowiązująca od 1 stycznia 1965.
Prawo cywilne dzieli się na wiele podgałęzi. Specyficzną pozycję mają prawo pracy, prawo własności intelektualnej i prawo handlowe, które wyodrębniły się z prawa cywilnego, zachowując jednak wiele z jego cech. We właściwym, klasycznym prawie cywilnym wyodrębnia się:
Oprócz tego istnieje wiele węższych gałęzi prawa (np. prawo wodne, prawo górnicze), które zazwyczaj łączą cywilnoprawną i administracyjną metodę regulacji.
Zespół norm określających, prawo którego państwa jest właściwe dla oceny międzynarodowych stosunków osobistych w zakresie prawa cywilnego tworzy dział zwany prawem prywatnym międzynarodowym.
